Większe bezpieczeństwo pacjenta i ciągłość opieki. Ważna zmiana w opiece pielęgniarskiej

W październiku na Uniwersytecie Medycznym w Lublinie ogłoszono Deklarację Lubelską w „sprawie wdrażania standaryzowanej profesjonalnej terminologii pielęgniarskiej i interoperacyjności z danymi medycznymi w Polsce”. Dokument może zmienić sposób, w jaki pielęgniarki i położne w całej Polsce dokumentują swoją pracę.

To, czego nie zapiszemy, nie istnieje

Dokument powstał podczas Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Terminologia w pielęgniarstwie – komunikacja, standaryzacja, praktyka”, zorganizowanej przez Uniwersytet Medyczny w Lublinie. Kierownikiem projektu i przewodniczącą Komitetu Naukowego i Organizacyjnego była prof. Barbara Ślusarska, a sekretarzem konferencji – prof. Grzegorz Nowicki.

Jak zapewniają autorzy, Deklaracja Lubelska ma charakter przełomowy dla cyfryzacji, standaryzacji oraz widoczności polskiego pielęgniarstwa w systemie ochrony zdrowia.

Główną ideą przyświecającą deklaracji jest hasło: „To, czego nie zapiszemy, nie istnieje”. Jej celem jest odejście od opisowego sposobu prowadzenia dokumentacji na rzecz jednolitego, cyfrowego języka medycznego, co pozwoli rzetelnie wykazać realny wkład pielęgniarek i położnych w proces leczenia oraz zdrowienia pacjentów.

5 najważniejszych elementów

5 najważniejszych elementów Deklaracji Lubelskiej to:

• Wspólny język: wdrożenie Międzynarodowej Klasyfikacji Praktyki Pielęgniarskiej (ICNP®) zintegrowanej ze SNOMED CT jako terminologii referencyjnej dla danych pielęgniarskich w elektronicznej dokumentacji medycznej.
• Dane, które przechodzą za pacjentem: wymiana ustandaryzowanych danych pielęgniarskich między szpitalem, POZ i opieką długoterminową, z udziałem krajowego systemu e-zdrowia P1.
• Jakość i bezpieczeństwo: wykorzystanie danych do oceny wyników opieki, badań naukowych i rozwoju sztucznej inteligencji – zawsze przy nadrzędnej roli osądu klinicznego pielęgniarki.
• Edukacja i przepisy: aktualizacja kształcenia przed- i podyplomowego oraz regulacji dotyczących dokumentacji.
• Bez dodatkowego obciążenia: standaryzacja nie może wydłużać czasu dokumentowania – dane wprowadza się raz i wykorzystuje wielokrotnie.

Większe bezpieczeństwo pacjenta i ciągłość opieki

O tym, czym jest Deklaracja Lubelska, na stronie internetowej lubelskiej wypowiadają się jej twórcy: prof. Ślusarska, kierownik Zakładu Pielęgniarstwa Rodzinnego i Geriatrycznego Wydziału Nauk o Zdrowiu UML, i prof. Nowicki, pracownik Zakładu.

„To wspólne zobowiązanie środowiska do wdrożenia jednego, międzynarodowego języka opisu opieki pielęgniarskiej w elektronicznej dokumentacji medycznej – tak, aby dane pielęgniarskie były pełnoprawną częścią danych klinicznych. Opieramy się na Międzynarodowej Klasyfikacji Praktyki Pielęgniarskiej ICNP® zintegrowanej ze SNOMED CT. Choć o ICNP® mówi się w Polsce od lat, wdrożenia miały dotąd charakter wyspowy lub deklaratywny. Deklaracja to wspólnie wypracowany głos środowiska naukowego, praktyków klinicznych oraz samorządu zawodowego, wzywający Ministerstwo Zdrowia i Centrum e-Zdrowia do pełnej integracji ICNP® z polskim systemem e-zdrowia P1 oraz ze szpitalnymi systemami informatycznym” – wyjaśnia prof. Ślusarska.

„Jeśli pielęgniarstwo nie zadba teraz o swój standard zawodowy, systemy powstaną bez nas, a nasza praca nadal będzie w nich opisywana swobodnym tekstem, którego nikt nie policzy. Nawet algorytmy sztucznej inteligencji nie są w stanie wygenerować z niego ujednoliconych zapisów” – dodaje.

Prof. Ślusarska podkreśla, że dokument dla pacjenta oznaczawiększe bezpieczeństwo i ciągłość opieki. „Najwięcej informacji gubi się przy przekazaniu pacjenta – między oddziałami, ze szpitala do domu, z opieki krótkoterminowej do długoterminowej. Jeśli problemy pielęgniarskie i plan opieki są zapisane wspólnym językiem, przechodzą razem z pacjentem” – wyjaśnia. Pacjent będzie miał dostęp do danych, m.in. przez Internetowe Konto Pacjenta.

Prof. Nowicki zwraca natomiast uwagę na możliwe bariery we wdrażaniu nowych rozwiązań. „Większość systemów szpitalnych nie ma dziś modułów pielęgniarskich opartych na terminologii referencyjnej, a ich dostosowanie kosztuje. Brakuje przepisów, które nakładałyby obowiązek stosowania ustandaryzowanych danych pielęgniarskich. Potrzebne są też szkolenia dla pielęgniarek już pracujących, a nie tylko zmiany w programach studiów” – wylicza.